%100 BİLİNMESİ GEREKENLER
Türkiye’nin Özel Konumu Ve Sonuçları
Türkiye’nin Coğrafi konum
nedir? Bir bölgenin Dünya üzerinde bulunduğu konuma, yere coğrafi konum denir.
Matematik konum ve özel konum olmak üzere iki şekilde ifade edilir.
ÖZEL KONUM
Özel konum, matematik konum ile açıklanamayan ve jeopolitik olarak ikiye ayrılır. Matematik konum ile açıklanamayan durum kendi içinde dörde ayrılır:
Özel konum, matematik konum ile açıklanamayan ve jeopolitik olarak ikiye ayrılır. Matematik konum ile açıklanamayan durum kendi içinde dörde ayrılır:
-Yer şekilleri
-Yükselti
-Denizellik
-Karasallık
-Yükselti
-Denizellik
-Karasallık
Yer Şekilleri
Havanın açık olduğu bir anda Ankara’dan Kırıkkale’ye gittiğimizde Elma Dağda havanın yağmurlu olduğunu görürüz. Çünkü mesafe 70km. Farklı hava koşulları var. Yer şekillerinin çeşitli olması aynı anda dört mevsimin yaşanmasının nedenidir.
Havanın açık olduğu bir anda Ankara’dan Kırıkkale’ye gittiğimizde Elma Dağda havanın yağmurlu olduğunu görürüz. Çünkü mesafe 70km. Farklı hava koşulları var. Yer şekillerinin çeşitli olması aynı anda dört mevsimin yaşanmasının nedenidir.
Yükselti
Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükselti artar. Yükselti artarsa sıcaklığın azalması beklenir. Ankara 900 metre yüksekliktedir. Deniz seviyesinden 300 katlı bir bina kadar yüksektir. Erzurum ise 600 kattır. Erzurum daha yüksektir.
Bitkiler sıcaklığa bağlı olarak değişiklik gösterir. Sıcaklığı ve soğukluğu seven bitkiler sıcak ve soğuk bölgelerde yetişecektir. Kar İzmir’de 6 gün yerde kalır, Erzurum’da ise 6 ay kalır. Irmak ve göllerin donma süreside buna bağlıdır.
Denizellik ve Karasallık
Eğer bir bölgede denizellikden bahsediyorsak geç ısınır ve geç soğur deriz. Bunun tam tersi karasallıktan bahsedersek çabuk ısınır ve çabuk soğur deriz. Denizelliğin olduğu bölgeler aşırı ısınmaz ve soğumaz. Ankara ile Antalya’yı ele alalım. Ankara karasal bir bölgededir ve sıcaklığı 38°dir. Antalya ise denizel bir bölgededir ve sıcaklığı 32°dir. Buradan çıkan sonuç karasal bölge daha çok ısınır. Antalya Ankara’ya göre güneyde ama daha az ısınır. Fakat Antalya’da nem vardır. Nem bunaltır. Kışın ise 0° altına inmez. Denizel yerlerde sıcaklık farkı azdır. Karasal yerlerde sıcaklık farkı fazladır.
Aynı enlem üzerinde bulunan Çanakkale, Ankara ve Erzurum’u ele alalım:
Bu üç merkezin Güneş ışınlarının geliş açısı aynıdır.
Gölge boyları aynıdır.
Çizgisel hız aynıdır.
Gece ve gündüz süresi, süre farkı, alacakaranlık, buruk ve tan süreleri aynıdır.
Bitki örtüsü sıcaklıktan etkilenir. Gölge boyu ise sıcaklıktan etkilenmez. Yerleşme üzerinde enlemin bir etkisi yoktur.
Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükselti artar. Yükselti artarsa sıcaklığın azalması beklenir. Ankara 900 metre yüksekliktedir. Deniz seviyesinden 300 katlı bir bina kadar yüksektir. Erzurum ise 600 kattır. Erzurum daha yüksektir.
Bitkiler sıcaklığa bağlı olarak değişiklik gösterir. Sıcaklığı ve soğukluğu seven bitkiler sıcak ve soğuk bölgelerde yetişecektir. Kar İzmir’de 6 gün yerde kalır, Erzurum’da ise 6 ay kalır. Irmak ve göllerin donma süreside buna bağlıdır.
Denizellik ve Karasallık
Eğer bir bölgede denizellikden bahsediyorsak geç ısınır ve geç soğur deriz. Bunun tam tersi karasallıktan bahsedersek çabuk ısınır ve çabuk soğur deriz. Denizelliğin olduğu bölgeler aşırı ısınmaz ve soğumaz. Ankara ile Antalya’yı ele alalım. Ankara karasal bir bölgededir ve sıcaklığı 38°dir. Antalya ise denizel bir bölgededir ve sıcaklığı 32°dir. Buradan çıkan sonuç karasal bölge daha çok ısınır. Antalya Ankara’ya göre güneyde ama daha az ısınır. Fakat Antalya’da nem vardır. Nem bunaltır. Kışın ise 0° altına inmez. Denizel yerlerde sıcaklık farkı azdır. Karasal yerlerde sıcaklık farkı fazladır.
Aynı enlem üzerinde bulunan Çanakkale, Ankara ve Erzurum’u ele alalım:
Bu üç merkezin Güneş ışınlarının geliş açısı aynıdır.
Gölge boyları aynıdır.
Çizgisel hız aynıdır.
Gece ve gündüz süresi, süre farkı, alacakaranlık, buruk ve tan süreleri aynıdır.
Bitki örtüsü sıcaklıktan etkilenir. Gölge boyu ise sıcaklıktan etkilenmez. Yerleşme üzerinde enlemin bir etkisi yoktur.
Çanakkale deniz kıyısında
denizellik var kışın daha sıcak, Ankara’da karasallık var ve soğuktur.
Ankara’dan Erzurum’a doğru yükseklik artınca karasallığın şiddeti de artar.
Antalya’nın kış sıcaklığı 10°C, İzmir 8°C, İzmit 6°C, Yozgat 0°C ve Samsun 4°C’dir. Yozgat kara içinde kaldığı için karasallık var bu durum normal. Kıyı kesiminden iç kesim kıyaslaması varsa Karasallık. Antalya 10°C ile Yalova 5°C arasında yükselti farkı yok, denizellik ve karasalıık aynıdır. Burada sıcaklığın oluşması enleme bağlıdır.
Antalya’nın kış sıcaklığı 10°C, İzmir 8°C, İzmit 6°C, Yozgat 0°C ve Samsun 4°C’dir. Yozgat kara içinde kaldığı için karasallık var bu durum normal. Kıyı kesiminden iç kesim kıyaslaması varsa Karasallık. Antalya 10°C ile Yalova 5°C arasında yükselti farkı yok, denizellik ve karasalıık aynıdır. Burada sıcaklığın oluşması enleme bağlıdır.
Jeopolitik Boyut
Dünya siyasetindeki konumdur. Örneğin Türkiye’nin bulunduğu kara parçasının Ortadoğu, Avrasya ile Avrupa arasında köprü konumda olması Jeopolitiktir. Bu yüzden enerji ve ulaşım koridorudur. Ayrıca genç nüfusa sahip olmamız dinamik ve güçlü ordumuzun olması da buna girer.
Jeopolitiğin Unsurları
Değişen ve değişmeyen olarak 2’ye ayrılır. Değişmeyen fiziki özelliklerdir. Örneğin Türkiye’nin sahip olduğu boğazlar. Biz değişene bakacağız. Beşeri ve ekonomidir.
Dünya siyasetindeki konumdur. Örneğin Türkiye’nin bulunduğu kara parçasının Ortadoğu, Avrasya ile Avrupa arasında köprü konumda olması Jeopolitiktir. Bu yüzden enerji ve ulaşım koridorudur. Ayrıca genç nüfusa sahip olmamız dinamik ve güçlü ordumuzun olması da buna girer.
Jeopolitiğin Unsurları
Değişen ve değişmeyen olarak 2’ye ayrılır. Değişmeyen fiziki özelliklerdir. Örneğin Türkiye’nin sahip olduğu boğazlar. Biz değişene bakacağız. Beşeri ve ekonomidir.
Sınırlar ve Komşular:
En eski sınırımız İran iledir.
En yeni sınırımız Suriye iledir.
En uzun Suriye,
En kısa Nahçivan.
Komşu ülkelerden sadece İran’ın nüfus ve yüz ölçümü bizim ülkemizden büyüktür. Diğer ülkelerin sahip olduğu nüfus ve kara parçası bizim ülkemizden azdır.
Sınır Kapıları
-Yunanistan İpsala
-Bulgaristan Kapıkule
-Gürcistan Sarp
-Ermenistan Akyaka
-Nahçivan Dilucu
-İran Gürbulak
-Irak Habur ve Üzümlü
-Suriye Öncüpınar
Türkiye’nin Sorunları
Bu başlığı da komşu olan ve komşu olmayan olarak 2’ye ayırırız.
a) Komşu ülkeler ile sorunlar:
Yunanistan ile sorunlar:
Adalar, Kıbrıs, Kıta sahanlığı, Fır hattı ve Sar bölgesi sorunları yaşanıyor.
1996 yılında Kardak kayalıkları krizi yaşandı.
Kıbrıs meselesi, 1974 ile Kıbrıs barış harekatı yaşandı.
Ermenistan ile sorunlar:
1915 olayları.
Irak ile sorunlar:
1990 yılında ilk kez işgal edildi.
2003 ikinci kez işgal edildi.
Irağın imar faaliyetleri Türkiye’ye verildi. İhracatta ikinci sıradadır.
Suriye ile sorunlar:
Tarihten gelen sorun var.
GAP sorunu.
Suriyeli göçmen sorunu.
b) Komşu olmayan ülkeler ile ilgili sorunlar:
Afganistan : NATO ile Türk askeri bölgeye gönderildi.
Bosna : Asker gönderdik.
Kosova : Asker gönderik.
Filistin : Dini bağ var.
Kırım : Rusya tarafından işgali bizi rahatsız etti.
Libya : Müdahale ettik.
Mısır : Mısırın iç işlerine karışıyoruz.
Doğu Türkistan : Çin ile ilişkiler bozulmak istenmedi.
Kafkaslar : SSCB’nin dağılmasıyla Türk ülkelerini destekledik.
En eski sınırımız İran iledir.
En yeni sınırımız Suriye iledir.
En uzun Suriye,
En kısa Nahçivan.
Komşu ülkelerden sadece İran’ın nüfus ve yüz ölçümü bizim ülkemizden büyüktür. Diğer ülkelerin sahip olduğu nüfus ve kara parçası bizim ülkemizden azdır.
Sınır Kapıları
-Yunanistan İpsala
-Bulgaristan Kapıkule
-Gürcistan Sarp
-Ermenistan Akyaka
-Nahçivan Dilucu
-İran Gürbulak
-Irak Habur ve Üzümlü
-Suriye Öncüpınar
Türkiye’nin Sorunları
Bu başlığı da komşu olan ve komşu olmayan olarak 2’ye ayırırız.
a) Komşu ülkeler ile sorunlar:
Yunanistan ile sorunlar:
Adalar, Kıbrıs, Kıta sahanlığı, Fır hattı ve Sar bölgesi sorunları yaşanıyor.
1996 yılında Kardak kayalıkları krizi yaşandı.
Kıbrıs meselesi, 1974 ile Kıbrıs barış harekatı yaşandı.
Ermenistan ile sorunlar:
1915 olayları.
Irak ile sorunlar:
1990 yılında ilk kez işgal edildi.
2003 ikinci kez işgal edildi.
Irağın imar faaliyetleri Türkiye’ye verildi. İhracatta ikinci sıradadır.
Suriye ile sorunlar:
Tarihten gelen sorun var.
GAP sorunu.
Suriyeli göçmen sorunu.
b) Komşu olmayan ülkeler ile ilgili sorunlar:
Afganistan : NATO ile Türk askeri bölgeye gönderildi.
Bosna : Asker gönderdik.
Kosova : Asker gönderik.
Filistin : Dini bağ var.
Kırım : Rusya tarafından işgali bizi rahatsız etti.
Libya : Müdahale ettik.
Mısır : Mısırın iç işlerine karışıyoruz.
Doğu Türkistan : Çin ile ilişkiler bozulmak istenmedi.
Kafkaslar : SSCB’nin dağılmasıyla Türk ülkelerini destekledik.
SORULARLA KPSS COĞRAFYA
1-Bitki çeşitliğinin en fazla olduğu bölgemiz
hangisidir?
-Marmara Bölgesi
2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?
-Doğu Anadolu Bölgesi
3-Turizm gelirleri en fazla olan bölgemiz hangisidir?
-Marmara Bölgesi
4-Termal Turizmin yoğun olduğu bir bölgenin yapısı hakkında ne söylenebilir?
– Kırıklı yer yapısı yaygındır
5-Yatak uzunluğu en fazla olan akarsuyumuz hangisidir?
-Kızılırmak
-Marmara Bölgesi
2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?
-Doğu Anadolu Bölgesi
3-Turizm gelirleri en fazla olan bölgemiz hangisidir?
-Marmara Bölgesi
4-Termal Turizmin yoğun olduğu bir bölgenin yapısı hakkında ne söylenebilir?
– Kırıklı yer yapısı yaygındır
5-Yatak uzunluğu en fazla olan akarsuyumuz hangisidir?
-Kızılırmak
6-Türkiye deki kapalı havzaların en belirgin özelliği
nedir?
-Sularının tatlı olmamasıdır.
7-Türkiye’nin 4 mevsimi zamanında yaşayan bir ülke olması neyin sonucudur?
-Matematiksel konumunun sonucudur.
8-Türkiye’nin aynı anda 4 mevsimi bölgelerinde yaşaması neyin sonucudur?
-Özel Konumunun sonucudur.
9-Yaz mevsiminde en sıcak bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
(Güneyden gelen SAMYELİ rüzgarlarının etkisi altındadır.)
10-Hiç doğal göl olmayan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
11-Aliminyumun ham maddesi nedir?
-Boksittir
-Sularının tatlı olmamasıdır.
7-Türkiye’nin 4 mevsimi zamanında yaşayan bir ülke olması neyin sonucudur?
-Matematiksel konumunun sonucudur.
8-Türkiye’nin aynı anda 4 mevsimi bölgelerinde yaşaması neyin sonucudur?
-Özel Konumunun sonucudur.
9-Yaz mevsiminde en sıcak bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
(Güneyden gelen SAMYELİ rüzgarlarının etkisi altındadır.)
10-Hiç doğal göl olmayan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
11-Aliminyumun ham maddesi nedir?
-Boksittir
12-Gübre hangi madenden üretilir?
-Fosfattan üretilir.
(En çok fosfat çıkarılan bölgemiz Güney Doğu Anadolu Bölgesidir. Mardin, Adıyaman)
13-En az yağış alan bölgemiz neresidir?
-İç Anadolu Bölgesidir.
14-En az orman bulunan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
(En az yağış alan bölgemiz olmamasına rağmen orman çok azdır. Bunun sebebi buharlaşmanın çok fazla olmasıdır.)
15-Akdeniz iklimi görülen bölgelerimiz
-Akdeniz Bölgesinin kıyı kesimleri
-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin batı kesimleri(Orta Fırat böl.) (Gaziantep)
-Marmara Bölgesinin Güney Marmara bölümünün özellikle Ege denizi ve Marmara denizi kıyılarına bakan kısımları
-Ege Bölgesinin kıyı kesimleri
16-Antep fıstığı üretiminde 1. Olan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesidir.
17-Kırmızı Mercimek üretiminde Türkiye de 1. Olan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
18-Türkiye de pamuk üretimi
– 2008 yılının güncel verilerine göre;
1.Güney Doğu Anadolu Bölgesi
2.Ege Bölgesi
3.Akdeniz Bölgesi
19-Güney Doğu Anadolu Bölgesinde GAP ile olan değişmeler?
*Ürün çeşitliliği artmıştır.
*Tahıl ekim alanı daralmıştır.
*Tahıl ekilen yerlerde verim artmıştır.
*Nadas alanı azalmıştır.(Buna bağlı olarak erozyon azalmıştır.)
*Sebze ve meyve üretimi artmıştır.
*Tarıma bağlı sanayi gelişmiştir.
* Nüfus artmıştır. Göç verme azalmıştır.
20-Türkiye de en çok enerji üreten barajlar
2008 güncel verilerine göre sıralanmıştır. Eski kaynaklarda sıralama farklı olabilir.
1.Atatürk Barajı (GAP kapsamındadır)
2.Karakaya Barajı
3.Keban barajı
21-Keban ve Karakaya barajları GAP a dahil midir?
-Hayır değildir. GAP projesinden daha önce yapılmış barajlardır.
22-GAP kapsamına giren barajlar
*Hasankeyf Barajı
*Batman Barajı
*Ilısu Barajı
*Kralkızı Barajı
*Atatürk Barajı
23-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin Volkanik dağı hangisidir?
-Tek volkanik dağı Karacadağ dır.
24-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin ovaları
*Ceylanpınar Ovası
*Harran Ovası (Altınbaşak)
*Suruç Ovası
25-GAP tan en fazla hangi ilimiz yararlanacaktır?
-Şanlıurfa
26-Türkiyenin en büyük Termik Santrali hangisidir?
-Afşin-Elbistan Termik Santralidir.
-Fosfattan üretilir.
(En çok fosfat çıkarılan bölgemiz Güney Doğu Anadolu Bölgesidir. Mardin, Adıyaman)
13-En az yağış alan bölgemiz neresidir?
-İç Anadolu Bölgesidir.
14-En az orman bulunan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
(En az yağış alan bölgemiz olmamasına rağmen orman çok azdır. Bunun sebebi buharlaşmanın çok fazla olmasıdır.)
15-Akdeniz iklimi görülen bölgelerimiz
-Akdeniz Bölgesinin kıyı kesimleri
-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin batı kesimleri(Orta Fırat böl.) (Gaziantep)
-Marmara Bölgesinin Güney Marmara bölümünün özellikle Ege denizi ve Marmara denizi kıyılarına bakan kısımları
-Ege Bölgesinin kıyı kesimleri
16-Antep fıstığı üretiminde 1. Olan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesidir.
17-Kırmızı Mercimek üretiminde Türkiye de 1. Olan bölgemiz hangisidir?
-Güney Doğu Anadolu Bölgesi dir.
18-Türkiye de pamuk üretimi
– 2008 yılının güncel verilerine göre;
1.Güney Doğu Anadolu Bölgesi
2.Ege Bölgesi
3.Akdeniz Bölgesi
19-Güney Doğu Anadolu Bölgesinde GAP ile olan değişmeler?
*Ürün çeşitliliği artmıştır.
*Tahıl ekim alanı daralmıştır.
*Tahıl ekilen yerlerde verim artmıştır.
*Nadas alanı azalmıştır.(Buna bağlı olarak erozyon azalmıştır.)
*Sebze ve meyve üretimi artmıştır.
*Tarıma bağlı sanayi gelişmiştir.
* Nüfus artmıştır. Göç verme azalmıştır.
20-Türkiye de en çok enerji üreten barajlar
2008 güncel verilerine göre sıralanmıştır. Eski kaynaklarda sıralama farklı olabilir.
1.Atatürk Barajı (GAP kapsamındadır)
2.Karakaya Barajı
3.Keban barajı
21-Keban ve Karakaya barajları GAP a dahil midir?
-Hayır değildir. GAP projesinden daha önce yapılmış barajlardır.
22-GAP kapsamına giren barajlar
*Hasankeyf Barajı
*Batman Barajı
*Ilısu Barajı
*Kralkızı Barajı
*Atatürk Barajı
23-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin Volkanik dağı hangisidir?
-Tek volkanik dağı Karacadağ dır.
24-Güney Doğu Anadolu Bölgesinin ovaları
*Ceylanpınar Ovası
*Harran Ovası (Altınbaşak)
*Suruç Ovası
25-GAP tan en fazla hangi ilimiz yararlanacaktır?
-Şanlıurfa
26-Türkiyenin en büyük Termik Santrali hangisidir?
-Afşin-Elbistan Termik Santralidir.
-Kahramanmaraş-Linyitle
Çalışır.
27-Akdeniz Bölgesinde hangi turizm çeşidi yoktur?
-Kaplıca Turizmi yoktur.(Karstik arazi nedeniyle)
28-Zeytin üretiminde Türkiye
1.Ege Bölgesi
2.Marmara Bölgesi
3.Akdeniz Bölgesi
29-Yer fıstığı üretiminde 1.bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
30-Anason üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
31-Mısır üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
32-Soya Fasulyesi üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
33-Akdeniz bölgesindeki geçitler
*Antalyayı Göller Yöresine Bağlayan geçit - Çubuk Geçidi
*Mersini İç Anadoluya Bağlayan geçit - Sertavul Geçidi
*Adanayı İç Anadolu ya Bağlayan geçit - Gülek Geçidi
*Adanayı Suriye ve Hatay a Bağlayan geçit - Belen Geçidi
34-Akdeniz Bölgesi mağraları
*Karain -Antalya
*Beldibi -Antalya
*İncisuyu-Burdur
*Cennet Cehennem-Mersin
*Damlataş-Antalya
27-Akdeniz Bölgesinde hangi turizm çeşidi yoktur?
-Kaplıca Turizmi yoktur.(Karstik arazi nedeniyle)
28-Zeytin üretiminde Türkiye
1.Ege Bölgesi
2.Marmara Bölgesi
3.Akdeniz Bölgesi
29-Yer fıstığı üretiminde 1.bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
30-Anason üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
31-Mısır üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
32-Soya Fasulyesi üretiminde 1. Bölgemiz hangisidir?
-Akdeniz Bölgesi
33-Akdeniz bölgesindeki geçitler
*Antalyayı Göller Yöresine Bağlayan geçit - Çubuk Geçidi
*Mersini İç Anadoluya Bağlayan geçit - Sertavul Geçidi
*Adanayı İç Anadolu ya Bağlayan geçit - Gülek Geçidi
*Adanayı Suriye ve Hatay a Bağlayan geçit - Belen Geçidi
34-Akdeniz Bölgesi mağraları
*Karain -Antalya
*Beldibi -Antalya
*İncisuyu-Burdur
*Cennet Cehennem-Mersin
*Damlataş-Antalya
ŞİFRELERLE KPSS COĞRAFYA
1-)
VOLKANİK GÖLLER (DAP)
Van Gölünde Nazik bir
adam Balıkların öldüğünü görünce çıldırdı.
Van gölü- Nazik gölü-
çıldır gölü -balık gölü
2-) DİCLE ÜZERİNDEKİ
BARAJLAR
KRAL KIZI ILISU
üzerindeki DEVEGEÇİDİnden düşünce BATMAN kurtardı.
Kralkızı –
Ilısu-Devegeçidi-Batman
3-) BUZUL GÖLLERİ
MERCAN dede BUZULlarla
kaplı ULUDAG da ALADAG türküsünü ney ile calarken arkadası yavuz BİNGÖLe ” KAÇ
KAR geliyor yavuz” dedi
Mercan, Buzul, Uludağ,
Aladağ, Bingöl, Kaçkar
4-) KARSTİK GÖLLER
SALDA ormanda AVLANırken
SÖĞÜT ağacındaki TEL i KESTİ(KESTEL)
SALDA GÖLÜ -AVLAN GÖLÜ
-SÖGÜT GÖLÜ -KESTEL GÖLÜ
5-) AKDENİZDEKİ
KARSTİK OVALAR
TAKKE
Tefenni –Acıpayam
–Korkuteli –Kestel –Elmalı
6-) İÇ ANADOLUDAKI
PLATOLAR
HUCOB
H-haymana
U-uzunyayla
C-cihanbeyli
O-obruk B-bozok
7-) EGEDEKİ PLATOLAR
YUBBİ
Y-yazılıkaya
U-uşak B-banaz B- bayat
8-) GÜNEYDOĞUDAKI
PLATOLAR
DUAA
D-diyarbakır
U-urfa A-antep
A-adıyaman
9-) MARMARADAKI
TEKTONIK GÖLLERİ
KU(L)İS
K-kuş(manyas) gölü
U-ulubat gölü
İ-iznik gölü S-sapanca gölü
10-) SİGARA FABRİKASI
BULUNAN ILLER
SİİMBAAT
S-samsun
İ-izmir İ-istanbul
M-malatya
B-bitlis
A-adana
T-tokat
11-) ÜLKEMİZİN
BÖLGELERE GÖRE NÜFUS YOĞUNLUĞU
MEGAKID (Orada a ve g
yi değiştirin akılda kalsın dıye öyle kodlandı meagkid aslında sıralama)
M-marmara
E-ege
A-akdenız
G-g.doğu
K-karadenız
I-iç anadolu
D- doğu anadolu
12-) DEMİRİN
ÇIKARILDIĞI YERLER
Demir SAMİ
S-SİVAS-divriği-kangal-gürün****
A-ADANA–saimbeyli-feke-kozan
M-MALATYA-hekimhan
-hasan çelebi
İ-İZMİR-dikili
torbalı****
**** yıldızlı olanlar
da hem demir çıkarılıyor hem işletmesi yapılıyor
13-) DOĞALGAZ
TESISLERI
O-H-A
O-ovaakça
H-hamitabat
A-ambarlı
14-) TÜRKİYE’DEKİ
TEKTONİK GÖLLER
BASİT MUHASEBE
Burdur gölü
Acıgöl
Sapanca gölü
İznik gölü
Tuz gölü
Manyas Gölü
Ulubat gölü
Hazar (Hozapin) gölü
Akşehir gölü
Seyfe gölü
Eber gölü
Beyşehir gölü
Eğirdir gölü
Enerji üretilen göller
elektrik Hattı gibi “HET”
Hazar gölü, Eğridir
gölü, Tortum gölü.
15-) Bakır merkezleri
MAKAM SEM sessiz harfler
M= Murgul Artvin, K=
Küre Kastamonu M= Maden Elazığ.
16-) BAKIR İŞLETMELERİ
SEM Samsun,ergani ve
murgul
*Kükürt, suni gübre
yapımında kullanılır. Buradaki kod gübre Keçiborlu Isparta – Keçiborlu keçi
gübresini çağrıştırıyor.
*Fosfat, Fosfattan da
suni gübre yapılıypr. Her nedense Mazıdağı Mardin bende gübreyi çağrıştırıyor.
*Zımpara taşı en sert madenlerden birisi Vida da sert Vida
ile mida yı benzettim MİDA Muğla, İzmir, Denizli, Aydın.
17-) Ege’de En Çok Yetişen Ürünler: ZÜHTi: Zeytin, Üzüm,
Haşhaş, İncir
18-) Rüzgârlar: KaYıP SaKaL: Karayel, Yıldız, Poyraz,
Samyeli, Kıble, Lodos…
NOT:Bu rüzgarlar Kuzey batından başlıyor, Kuzey doğuya
oradan, Güneydoğu ve Günay Batıya doğru sıralanıyor.
19-) Ege’deki Kırık Dağlar: MaYBAM… Madra, Yunt, Bozdağlar,
Aydın dağları, Menteşe
20-) İhraç Ettiğimiz Madenlerimiz: BaCaK MaBeT
BAKIR, CIVA, KROM, MAGNEZYUM, BOR,TUZ
21-) İhraç Ettiğimiz Ürünler:
SıNıF TAKİM… ÇAY, SEBZE, NOHUT, FINDIK, TURUNCGİL
ANTEPFISTIĞI, KAYISI, İNCİR, MERCİMEK
22-) Suriye Sınır Kapılarımız :
CCANeY
Cilvegözü, Ceylanpınar, Akçakale, Nusaybin, Yayladağ
23-) Gübre Fabrikaları:
BİSİMGEM: Bandırma, İstanbul, Sivas, İzmir, Mardin, Giresun,
Elazığ, Mersin
24-) Doğu Anadolu’daki Madenler
MeraKLı KABakÇı DEMİR: Manganez, Krom, Linyit, Kükürt, Krom,
Kaya tuzu, Çinko Demir
25-) Ege Bölgesi Maden ve Enerji Kaynakları: JETKiLiMCiZADe
jeotermalenerji, Krom, Linyit, Mermer, Cıva, Zımparataşı,
Altın, Demir
26-) Ülkemizin Bölgelere Göre Nüfus Yoğunluğu: MEAG
Marmara, Ege, Akdenız, G.Doğu, Karadenız, İç Anadolu, Doğu
Anadolu
27-) Zımpara taşı çıkan yerler: İDAM… İZMİR, DENİZLİ,
AYDIN, MUĞLA
28-) Türkiye’deki kağıt fabrikaları: KAZMaM GİBİ
K(Kastamonu-Taşköprü),A(Afyon),Z(Zonguldak-Çaycuma),M(Mersin-Taşucu),A,M(Muğla-Dalaman)
G(Giresun-Aksu),İ,B(balıkesir),İ(İzmit)
29-) KIZILIRMAK ÜZERİNDE BULUNAN BARAJLAR: HOKKA… Hirfanlı,
O, Kesikköprü, Kapulukaya, Altınkaya barajları
30-) YEŞİLIRMAK ÜZERİNDE: HAS… Hasan uğurlu ,Almus, Suat
uğurlu
31-) FIRAT NEHRİ ÜZERİNDE: KAK… Keban, Atatürk, Karakaya
32-) EGEDE İLK SIRADA YER ALAN MADEN YATAKLARI
(LAZCUMa)
L İNYİT
A LTIN
Z IMPARA TAŞI
C İVA
U RANYUM
M ERMER
33-) Bölgelerin Ayrılmasında Etkili Olan Faktörler =YENİDEN
Y erşekilleri
E konomi
N üfus ve yerleşme
İ klim ve bitki örtüsü
DEN ize göre konum
34-) Haritalarda Hangi Yükseltide Hangi Renk Kullanılır, Şu
Şekilde Belirtebiliriz:
-Yeşil : (0-500 metre arası yükseltilerde kullanılır)
-Sarı : (500-1000 metre arası yükseltilerde kullanılır)
-Turuncu : (1000-1500 metre arası yükseltilerde kullanılır)
-Kahverengi : (1500-2000 metre arası yükseltilerde
kullanılır)
Kodlarsak: YaSTıK
35-) İç Anadolu’daki ürünler: BEŞPAY
B uğday
E lma
Ş eker pancarı
P atates
A arpa
Y teşil mercimek
36-) İpekli dokuma: BİG
B ursa
İ stanbul
G emlik
37-) Ülkemizde Olmayan Madenler: KiTaP
K obalt
T itanyum
P latin
38-) Kapatılacak Madenler: CıVıK
C iva ( kanserojen)
V olfram (rezerv az)
K ükürt ( rezerv az)
39-) Karstik Ovalar(polye)( şehirler) : BADeM Ismarla
B urdur
A ntalya
D enzili
M uğla
I sparta
40-) Bor Madeni: BEBeK
B alıkesir,bigadiç,susurluk
E skişer-seyitgazi
B ursa-mustafa kemal paşa
K ütahya- emet
41-) GAP Tamamlanınca Artacak Ürünler: PASPaS
P amuk
A yçiçeği
S oyafasülyesi
P irinç
S ebze
42-) Batı Karadeniz Dağları: KILIBIK
K öroğlu
I lgaz
B olu
K üre
43-) Güney Marmaradaki tektonik göller………….KULİS
Kuş
Ulubat
İznik
Sapanca
44-) Karadenizdeki Heyelan Set Gölleri………………TUSBA
Tortum
Uzungöl
Sera
Borabay
Abant
45-) Doğu Anadolu Bölgesinde (Yukarı Murat Van Bölümü)
Volkanik Set Gölleri…………..BAHÇEVAN
Balık
Aktaş
Haçlı
Çıldır
Erçek
Van
Aygır
Nazik
46-) Cam Sanayisi…………..KİSS DEKIM
Kırıkkale
İstanbul
Sivas
Sinop
Denizli
Kırklareli
Mersin
47-) Sigara Fabrikaları…………SİİMMBAAT
Samsun
İstanbul
İzmir
Manisa
Malatya
Bitlis
Adana
Antep
Tokat
48-) İhraç Edilen Tarım Ürünleri……………ZAGA MEHTAP ÇİFTÜ
Zeytin
Ayçiçeği
Gül
Antep fıstığı
Mercimek
Elma
Haşhaş
Armut
Pamuk
Çay
İncir
Fındık
Turunçgiller
Üzüm
49-) BUZUL GÖLLERİ………………MERCAN dede BUZULlarla kaplı ULUDAG
da ALADAG türküsünü ney ile calarken arkadası yavuz BİNGÖLe ” KAÇ KAR geliyor
yavuz” dedi
MERCAN,BUZUL,ULUDAĞ,ALADAĞ,BİNGÖL,KAÇKAR
50-) KARSTİK GÖLLER………….SOKAK
S:Suğla-Salda
O:Obruk
K:Kestel
A:Avlan
K:Kızılören
51-) HEYALAN SET GÖLÜ…………..YEDİ USTA
Y:Yedi göller
U:Uzungöl
S:Sera
T:Tortum
A:Abant
52-) ALÜVYAL SET GÖLÜ…………… KEBaM
K: Köyceğiz
E: Eymir
B: Bafa
M: Marmara
M: Mogan-Gölbaşı
53-) egedeki kırık dağlar MYBAM(maybam)
• madra,
• yunt,
• bozdag,
• aydın,
• menteşe
54-) ege bölgesindeki horst daglar(KiM Yüksekten Balıklama
Atlar MENTEŞEye)
• KiM [kaz-madra]
• Yüksekten [yuntdagı]
• Balıklama [boz daglar]
• Atlar [aydın dagları]
• Menteseye [mentese dagları]
55-) KARSTİK GÖLLER: S S K
• S alda gölü
• S uğla Gölü
• K estel Gölü
56-) AKDENİZ BÖLGESİNDEKİ GEÇİTLER————-(BiGSiCi —HASAn)
• Belen——Hatay
• Gülek——Adana
• Sertavul—Silifke
• Çubuk—–Antalya
58-) ülkemizin bölgelere göre nüfus yoğunluğu MEGAKID(Orada
a ve g yi değiştirin akılda kalsın dıye öle kodlandı meag kıd aslında sıralama)
• M-marmara
• E-ege
• A-akdenız
• G-g.doğu
• K-karadenız
• I-iç anadolu
• D- doğu anadolu
59-) AKDENİZDEKİ DAĞLAR:
• ALADAĞDA
• BOLKAR
• TAHTALIDA
• BİNBOĞA
• AKDAĞDA
• SULTAN BEYİN
• GEYİKLERİ
60-) Basra körfezine dökülen akarsular DeF
• D-İCLE
• F-IRAT
61-) hazara dökülen akarsular AK
• A-RAS
• K-URA
62-) Dicle üzerindeki barajlar :
• KRALKIZI
• ILISU üzerindeki
• DEVEGEÇİDİnden düşünce
• BATMAN kurtardı.
63-) Enerji üretilen göller elektrik Hattı gibi “HET”
• Hazar gölü,
• Eğridir gölü,
• Tortum gölü.
64-) 1. kükürt, suni gübre yapımında kulllanılır. Buradaki
kod gübre Keçiborlu Isparta – Keçiborlu keçi gübresini çağrıştırıyor.
2. Fosfat, Fosfattan da suni gübre yapılıyor. Her nedense
Mazıdağı Mardin bende gübreyi çağrıştırıyor.,
3. Dünya genelinde ilk sırada yer aldığımız ürünler KÜFİ
KAYISI
ÜZÜM
FINDIK
İNCİR
TÜRKİYE’NİN NÜFUSU
Ülkelerin siyasî, askerî ve
ekonomik gücü insani unsuruna bağlıdır. Ülkelerin nüfusu belirli periyodlarla
yapılan nüfus sayımları ile belirlenir. Nüfus sayımı, bir ülkede belirli bir
günde yaşayan insanların sayılmasıdır.
Genel nüfus sayımları ülkemizdeki insan sayısı ile belirlenir. Nüfus sayımı ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından yapılır.
Türkiye'de ilk nüfus sayımı, Cumhuriyetimizi kuruluşundan 4 yıl sonra 1927 yılında (28.10.1927) yapılmıştır. İkinci nüfus sayımı is bundan 8 yıl sonra 1935'te yapılmıştır. Bu tarihte itibaren 1990'a kadar ülkemizde her beş yılda b nüfus sayımı yapılmıştır. Ancak 1990'dan sonra alınan bir kararla her on yılda bir yapılmasına karar verilmiş, son nüfus sayımı 2000 yılında yapılmıştır (Tablo 3). 73 yıl içinde ülkemizin nüfusu ve km2ye düşen nüfus yoğunluğu yaklaşık 5 kat artmıştır.
Nüfus artış hızımız 1935-1940 ve 1940-1945 yılları arasında savaş yılları dolayısıyla erkek nüfusun askerde bulunuşu nedeniyle en azdır. 1945-1950 yıllarında nüfus artış hızı tekrardan hızlanmıştır. Bunun nedenleri arasında II. Dünya Savaşı'nın etkilerinin azalması ve son bulması, tıptaki yeni buluşlar ve sağlık hizmetlerinin ülkemizde artması, yaşam koşullarının iyileşmesi ve Balkan göçmenlerinin ülkemize gelip yerleşmeleri sayılabilir.
1950-1955'den sonra ülkemiz nüfusunda patlama olmuş, doğumlar artmış, insan ömrünün uzaması ile ölümler azalmıştır. 1970-1975 yıllarında arasında bir azalma görülür. Bunun nedenleri arasında eğitim, aile plânlaması, şehirleşme, dış göçlerde artış, kadının kent yaşamında iş yaşamına katılarak ailede söz sahibi olması ve ailenin bakabileceği ve yeterli çocuk sahibi olma arzusu ile bu konuda kadının da söz sahibi olmasıdır. 1980-1985 yılları arasında nüfus artış oranında bir artış bulunur. Ancak daha sonra gerek 1985-1990, gerekse 1990-2000 arasındaki yıllarda artış oranı azalarak sürer.
SORU-CEVAP ÖZEL PAYLAŞIM PDF İÇİN TIKLA
Genel nüfus sayımları ülkemizdeki insan sayısı ile belirlenir. Nüfus sayımı ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından yapılır.
Türkiye'de ilk nüfus sayımı, Cumhuriyetimizi kuruluşundan 4 yıl sonra 1927 yılında (28.10.1927) yapılmıştır. İkinci nüfus sayımı is bundan 8 yıl sonra 1935'te yapılmıştır. Bu tarihte itibaren 1990'a kadar ülkemizde her beş yılda b nüfus sayımı yapılmıştır. Ancak 1990'dan sonra alınan bir kararla her on yılda bir yapılmasına karar verilmiş, son nüfus sayımı 2000 yılında yapılmıştır (Tablo 3). 73 yıl içinde ülkemizin nüfusu ve km2ye düşen nüfus yoğunluğu yaklaşık 5 kat artmıştır.
Nüfus artış hızımız 1935-1940 ve 1940-1945 yılları arasında savaş yılları dolayısıyla erkek nüfusun askerde bulunuşu nedeniyle en azdır. 1945-1950 yıllarında nüfus artış hızı tekrardan hızlanmıştır. Bunun nedenleri arasında II. Dünya Savaşı'nın etkilerinin azalması ve son bulması, tıptaki yeni buluşlar ve sağlık hizmetlerinin ülkemizde artması, yaşam koşullarının iyileşmesi ve Balkan göçmenlerinin ülkemize gelip yerleşmeleri sayılabilir.
1950-1955'den sonra ülkemiz nüfusunda patlama olmuş, doğumlar artmış, insan ömrünün uzaması ile ölümler azalmıştır. 1970-1975 yıllarında arasında bir azalma görülür. Bunun nedenleri arasında eğitim, aile plânlaması, şehirleşme, dış göçlerde artış, kadının kent yaşamında iş yaşamına katılarak ailede söz sahibi olması ve ailenin bakabileceği ve yeterli çocuk sahibi olma arzusu ile bu konuda kadının da söz sahibi olmasıdır. 1980-1985 yılları arasında nüfus artış oranında bir artış bulunur. Ancak daha sonra gerek 1985-1990, gerekse 1990-2000 arasındaki yıllarda artış oranı azalarak sürer.
SORU-CEVAP ÖZEL PAYLAŞIM PDF İÇİN TIKLA

0 Yorumlar
Yorumlarınız için teşekkürler.
Emoji